Stemmen uit de wieg
W. Decoster
Logopedische en Audiologische Wetenschappen, Leuven
De vroege stemontwikkeling (0-8 maanden) vangt aan voor de geboorte en verloopt parallel met andere ontwikkelingsdomeinen. Om de vroege vocale uitingen in kaart te brengen en hierin fasen te kunnen onderscheiden is er behoefte aan een model in termen van de processen die zich ontplooien. Een infrastructurele benadering biedt hier de oplossing. Het vocale leerproces belichten we enerzijds vanuit de perceptie, waarin al heel vroeg de prosodie een belangrijke rol speelt, anderzijds vanuit productie als samenspel tussen neurobiologische ontwikkeling en sociaal leren. Hieruit blijkt dat vroege vocale uitingen ook al duidelijk een communicatieve betekenis hebben.
Sleutelwoorden: Infant vocal development, vocaal leren, stempragmatiek, neurobiologie, infrafonologie
De menopauzale stem en de gevolgen van hormonale substitutie
Evelien D’haeseleer1, Herman Depypere2, Sofie Claeys1, Kristiane Van Lierde1
1 Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en gezondheidswetenschappen, Vakgroep Neus-, Keel- en Oorheelkunde
2 Universiteit Gent, Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen, Vakgroep Uro-Gynaecologie
In een steeds ouder wordende populatie groeit naast het belang van een lang leven vooral de interesse voor de quality of life. Het behouden van een kwaliteitsvolle zuivere stem is voor vele vrouwen dan ook belangrijk. Bij menopauzale vrouwen spelen hierbij naast het natuurlijke verouderingsproces van de stem ook hormonale factoren een belangrijke rol. Dit artikel biedt een overzicht van de literatuur die momenteel beschikbaar is over de menopauzale en postmenopauzale stem. Als gevolg van een gewijzigde hormonenbalans verandert de mucosa ter hoogte van de stemplooien en kunnen stemproblemen optreden. Ook bij deze menopauzale klachten wordt de vraag gesteld of hormonale substitutie een mogelijke oplossing kan bieden. Eerste voorlopige onderzoeken hierover wijzen voorzichtig in de richting van een positief conserverend effect van hormonale therapie op de larynx.
Foreign Accent Syndrome: segmentele en prosodische kenmerken
Jo Verhoeven1 Peter Mariën2
1 City University London, Department of Language and Communication Science, London,
2 ZNA Middelheim Ziekenhuis, Afdeling Neurologie, Antwerpen en Vrije Universiteit Brussel, Departement Taal- en Letterkunde, Brussel.
Foreign Accent Syndrome (FAS) is een zeldzame spraakproductiestoornis waarbij de uitspraak van de patiënt onder invloed van schade aan het centraal zenuwstelsel dusdanig verandert dat ze resulteert in de perceptie van een buitenlands accent. Dit artikel beschrijft de segmentele en prosodische kenmerken van een 53-jarige Nederlandstalige patiënte met FAS als gevolg van een ischemisch letsel in de fronto-pariëtale regio van de taaldominante hemisfeer. De resultaten laten zien dat de uitspraakproblemen van patiënte zich voornamelijk op het segmentele niveau bevinden en dat de intonatie, afgezien van een aanzienlijke vervlakking van de toonhoogtecontouren, geheel welgevormd is, hetgeen duidelijk contrasteert met de gangbare opvattingen over FAS als prosodische stoornis.