De populatie van kinderen met spraak-/taalproblemen is heterogeen. Om deze heterogeniteit nader te onderzoeken is allereerst een review gemaakt van de literatuur waarin spraak-/taalproblemen geclassificeerd worden. Vervolgens worden de resultaten van een Nederlandse classificatiestudie gepresenteerd waarin een brede testbatterij van spraak- en taaltesten en aan taal gerelateerde cognitietesten, is afgenomen bij 147 zesjarige en 136 achtjarige kinderen met Ernstige Spraak- en/of taalMoelijkheden (ESM). Uit factoranalyses blijkt dat in beide leeftijdsgroepen vier factoren te onderscheiden zijn die elk vier ongecorreleerde linguïstische domeinen vertegenwoordigen: 1) lexicaal-semantische vaardigheden, 2) auditieve conceptualisatie, 3) grammaticale vaardigheden en 4) spraakproductie. Deze empirische resultaten zijn gevalideerd door klinische oordelen van leerkrachten en logopedisten. Ten slotte wijzen clusteranalyses uit dat binnen elke leeftijdsgroep vier clusters van kinderen te vormen zijn die elk een specifiek profiel hebben dat gebaseerd is op de vier factoren. Sommige clusters vertonen ernstige problemen op één factor en andere clusters laten een grote achterstand zien op meerdere factoren in vergelijking met de andere kinderen met ESM binnen dezelfde leeftijdsgroep. De verschillende profielen zouden er op kunnen wijzen dat in interventie een dynamische benadering noodzakelijk is omdat er zowel beperkende als compenserende factoren in elk kind met ESM aanwezig kunnen zijn.

Trefwoorden: Specific Language Impairment (SLI), Ernstige Spraak- en/of taalMoeilijkheden (ESM), lexicaal-semantische vaardigheden, auditieve conceptualisatie, grammaticale vaardigheden, spraakproductie, classificatie.

Classificatie van kinderen met taalontwikkelingsstoornissen op het Audiologisch Centrum
Romain Buekers en Harrie Degens
Audiologisch Centrum Stichting Revalidatie Limburg, Locaties Hoensbroek, Venlo en Maastricht

Deze bijdrage is een eerste omschrijving van de groep taalgestoorde kinderen die naar het Audiologisch Centrum (AC) worden verwezen voor nadere diagnostiek. Het betreft hier gegevens van de kinderen jonger dan 7 jaar die op onze verschillende locaties in Limburg werden gezien in de periode januari- juli 2006. Hierbij is te vermelden dat dit zeer waarschijnlijk een geselecteerde populatie taalgestoorde kinderen is, want lang niet alle kinderen met taalontwikkelingsproblematiek worden voor diagnostiek naar de audiologische centra verwezen.
De voorgaande jaren heeft binnen de Federatie van de Nederlandse Audiologische Centra (FENAC) een werkgroep zich beziggehouden met de ontwikkeling van een beschrijvingssysteem voor deze groep taalgestoorde kinderen. Sinds 2006 gebruiken de AC’s dit Multi Axiale Classificatiesysteem (MAC), waarbij men kenmerken vanaf een ernstgraad slechter dan –1 SD scoort op vijf assen: Taal-spraak, Gedrag, Cognitie, Medisch en Pedagogisch.
Uit de eerste gegevens bij 425 kinderen blijkt dat 85% een ernstig taal-spraakprobleem heeft, dat bij 17% gedragsproblemen aanwezig zijn, dat bij 26% de cognitieve ontwikkeling bijzonder is, dat 57% een belaste medische anamnese heeft en dat bij 60% bepaalde pedagogische factoren meespelen.
Op een As kan één of meerdere malen een kenmerk aangeduid worden en een kind kan uiteraard ook "scoren" op meerdere Assen. Zo werden bij deze 425 patiëntjes 2 % kinderen gezien die op geen enkele As een kenmerk hadden, 17% hadden problemen op slechts één As, 33% op twee Assen en 30% op drie Assen. Er waren ook 13% kinderen met scoring op vier Assen en zelfs 3% die op alle vijf de Assen aanwezig waren. Tot slot stelden we nog vast dat 66% van deze groep bestond uit jongens. Het is de bedoeling dat begin 2007 de Audiologiche Centra hun registratiegegevens van 2006 aanleveren bij de Fenac en dat dan een analyse gebeurt die nog representatiever zal zijn omdat het zal gaan over meerdere duizenden kinderen over heel Nederland.

Sleutelwoorden: taalontwikkelingsstoornissen, epidemiologie, classificatie, multidisciplinaire diagnostiek, dysfatische ontwikkeling.